Więźba dachowa stanowi konstrukcję nośną dachu skośnego i odpowiada za jego odpowiednią sztywność. Jej rodzaj dobiera się przede wszystkim do kształtu dachu oraz wymiarów budynku. W domach jednorodzinnych najczęściej stosuje się konstrukcje krokwiowe, jętkowe oraz płatwiowo-kleszczowe, które różnią się sposobem podparcia i układem elementów nośnych.
Jak zbudowana jest więźba dachowa?
Typową więźbę wykonuje się z drewnianych elementów tworzących wiązary. Łączy się je w układy przypominające trójkąty, co zapewnia konstrukcji stabilność i pozwala przenosić działające na nią obciążenia.
Wyróżnia się wiązary rozporowe, bezrozporowe oraz mieszane. Do pierwszej grupy należą konstrukcje krokwiowe i jętkowe, które nie wymagają dodatkowego podparcia od spodu ścianami nośnymi. Wiązary bezrozporowe, charakterystyczne dla więźby płatwiowo-kleszczowej, korzystają natomiast z podpór w postaci ścian, słupów lub podciągów.
Więźba krokwiowa – prosta konstrukcja dachu
Więźba krokwiowa może przyjmować różne formy. W wariancie krokwiowo-belkowym para krokwi współpracuje z belką drewnianego stropu, tworząc trójelementowy wiązar oparty na zewnętrznych ścianach budynku.
W innym rozwiązaniu krokwie łączy się w kalenicy i opiera na murłatach. W takim układzie rolę trzeciego boku konstrukcyjnego trójkąta przejmuje strop, na przykład żelbetowy albo prefabrykowany.
Więźba jętkowa i jej zastosowanie
Więźba jętkowa jest rozwinięciem konstrukcji krokwiowej. Pomiędzy krokwiami montuje się poziomą belkę, czyli jętkę, która łączy oba elementy i zwiększa ich sztywność. Zazwyczaj umieszcza się ją w połowie długości krokwi lub nieco wyżej.
Ten rodzaj konstrukcji stosuje się przy rozpiętości ścian od 5 do 12 m oraz nachyleniu połaci od 25 do 67°. Więźba jętkowa wyróżnia się stosunkowo prostym wykonaniem i może sprawdzić się także w budynkach z poddaszem użytkowym.
Więźba płatwiowo-jętkowa przy większych rozpiętościach
Gdy długość jętek rośnie, konstrukcję można dodatkowo podeprzeć płatwiami i słupami stolcowymi. Przy większych rozpiętościach stosuje się jedną lub dwie płatwie pośrednie.
Słupy przenoszą obciążenia na belki podwalinowe, natomiast ukośne miecze wzmacniają ścianę stolcową i zapewniają dodatkowe podparcie płatwi. Tak rozbudowany układ pozwala dostosować konstrukcję więźby do dachów o większej rozpiętości, w których prostszy wariant jętkowy nie byłby wystarczający.
