Bezpieczne szambo wymaga szczelnego zbiornika, sprawnej wentylacji i regularnego opróżniania, ponieważ domowe ścieki szybko zaczynają fermentować, a wraz z tym procesem pojawiają się gazy groźne dla zdrowia i życia. W miejscach bez kanalizacji zbiornik bezodpływowy pełni podstawową funkcję sanitarną, dlatego jego stan wpływa zarówno na wygodę domowników, jak i na bezpieczeństwo działki, gruntu oraz wód znajdujących się w okolicy.
Dlaczego szambo musi być wentylowane?
Ścieki domowe zawierają wodę, resztki organiczne, detergenty, papier toaletowy oraz mikroorganizmy, które w zamkniętym zbiorniku szybko uruchamiają proces fermentacji. W takich warunkach powstaje dwutlenek węgla, metan i siarkowodór, a ich stężenie może stać się szczególnie niebezpieczne przy dnie zbiornika, gdzie gazy gromadzą się w osadzie. Do szamba nie wolno wchodzić samodzielnie ani bez wcześniejszego oczyszczenia i przewietrzenia zbiornika, ponieważ zatrucie może nastąpić bardzo szybko.
Zbiornik powinien mieć odpowietrzenie wyprowadzone co najmniej 0,5 m ponad poziom terenu. Najczęściej stosuje się pionową rurę zakończoną wywiewką, a jej średnica powinna odpowiadać średnicy przewodu kanalizacyjnego. Brak otworów wentylacyjnych może doprowadzić do powstania podciśnienia, przez które ścieki przestaną swobodnie spływać do zbiornika. Przy szambach o pojemności do 10 m3 wylot wentylacji trzeba umieścić odpowiednio daleko od okien, drzwi, granicy działki, drogi lub ciągu pieszego.
Szczelność, opróżnianie i reagowanie na awarie
Szambo powinno pozostać szczelne, a jego zawartość trzeba regularnie wywozić, zwykle co 10–14 dni. Rozszczelnianie zbiornika prowadzi do przedostawania się ścieków do gruntu i wód powierzchniowych, a to oznacza zagrożenie sanitarne oraz ryzyko skażenia terenu. Nie należy także wydłużać czasu przechowywania ścieków, ponieważ po kilkunastu dniach zaczynają gnić i stają się bardziej uciążliwe dla otoczenia oraz instalacji.
W ograniczaniu zapachów pomagają biopreparaty zawierające szczepy bakterii i enzymy, które wspierają rozkład związków organicznych oraz zmniejszają rozwój chorobotwórczych mikroorganizmów. Przy awarii przyłącza należy wezwać wyspecjalizowaną ekipę, ponieważ samodzielne prace przy zbiorniku niosą poważne ryzyko. Przed rozpoczęciem robót wóz asenizacyjny powinien dokładnie opróżnić szambo, a sam zbiornik trzeba przewietrzyć.
